Dział: Wiadomości dermatologiczne

.

Działy
Wyczyść
Brak elementów
Wydanie
Wyczyść
Brak elementów
Rodzaj treści
Wyczyść
Brak elementów
Sortowanie

Zasady postępowania w wybranych powierzchownych zakażeniach grzybiczych

Zakażenia grzybicze skóry są częstym problem klinicznym. Szacuje się, że grzybice powierzchowne skóry dotyczą 10–20% populacji, a ok. 2–5% wykazuje zmiany paznokciowe pochodzenia grzybiczego. Warto podkreślić, że z grzybicami spotykają się na co dzień lekarze różnych specjalności, m.in. dermatolodzy, ginekolodzy, hematolodzy i transplantolodzy, a także interniści i lekarze rodzinni. Grzybicami diagnozowanymi i leczonymi przez dermatologów są najczęściej grzybice powierzchowne skóry gładkiej i owłosionej oraz paznokci. Ich liczba wzrasta, a zasięg rozszerza się, co spowodowane jest wzrostem populacji osób podatnych, szerszą etiologią oraz dokładniejszą diagnostyką. Dla celów praktyki klinicznej podzielono grzyby na: dermatofity, grzyby drożdżopodobne i pleśniowe. W artykule przedstawiono zasady postępowania w przypadku grzybic powierzchownych.

Czytaj więcej

Zastosowanie metody analizy wzorca w dermatoskopii. Trzy przypadki czerniaków owłosionej skóry głowy

W artykule przedstawiono trzy przypadki czerniaków badanych dermatoskopowo. Celem publikacji jest zachęcenie klinicystów do używania dermatoskopii i nauka wczesnego wykrywania czerniaka i innych złośliwości skórnych w fazie jeszcze uleczalnej. W każdym opisywanym przypadku przedstawiono wywiad, obraz kliniczny, dermatoskopowy i histologiczny. Cechy dermatoskopowe zebrane są w tabelach według formuły: wzorzec, kolory, wzory i diagnoza (dermatoskopowa i histopatologiczna). Jedna tabela zawiera specyficzne wzorce dla diagnozy czerniaka. Artykuł omawia cechy widziane pod dermatoskopem i koreluje je z dermatopatologią.

Czytaj więcej

Rola wczesnego rozpoznania i profilaktyki powikłań skórnych w terapiach immunologicznych oraz ukierunkowanych molekularnie stosowanych w onkologii. Emolienty z mocznikiem – niezbędne narzędzie w rękach onkologa

Obecnie wzrasta rola leczenia ukierunkowanego molekularnie oraz immunoterapii w leczeniu onkologicznym guzów litych. Z roku na rok przybywa coraz więcej cząsteczek, które poprzez hamowanie danych szlaków metabolicznych wywołują toksyczności dotąd nieobserwowane przy klasycznej chemioterapii. W przypadku większości terapii ukierunkowanych molekularnie oraz immunologicznych dochodzi do toksyczności skórnych. Najczęściej pojawiającymi się toksycznościami skórnymi tzw. nowych terapii są: osutka grudkowo-krostkowa, osutka grudkowa, suchość skóry, nadmierne rogowacenie (przede wszystkim dotyczące okolicy dłoni i stóp), rumień, zaburzenia struktury i koloru włosów. Poznanie podłoża molekularnego toksyczności oraz świadomość zarówno lekarza, jak i pacjenta co do charakteru i częstości występowania powikłań skórnych, jak również konieczności stosowania profilaktyki i szybkiego leczenia, powodują zmniejszenie częstości przerwanych terapii oraz zmniejszenie przypadków redukcji dawki leków onkologicznych. Profilaktyka i wczesne leczenie powikłań skórnych pośrednio wpływa na efektywność terapii, której miernikiem jest czas wolny od progresji choroby (progression-free survival – PFS), całkowite przeżycie (overall survival – OS) oraz jakość życia (quality of life – QOL). W zaleceniach terapeutycznych dotyczących leków ukierunkowanych molekularnie i immunologicznych istnieją rekomendacje stosowania profilaktycznego emolientów oraz syntetycznych detergentów do mycia ciała, a w przypadku nadmiernego rogowacenia preparatów z mocznikiem.

Czytaj więcej

Metotreksat śródskórny i w syropie w dermatologii

Metotrexat jest lekiem znanym od ponad 50 lat, stosowanym w wielu dziedzinach medycyny. Pierwsze zastosowanie w dermatologii dotyczyło pacjentów z łuszczycą pospolitą. Dość szybko panel wskazań do użycia MTX poszerzył się o choroby z kręgu autoimmunologicznych, zapalnych, nowotworowych. Nadal trwają dyskusje i prowadzone są badania nad różnicami między postacią leku, która ma zostać włączona u pacjenta, czy ma to wpływ na uzyskanie remisji, jak długo należy pacjenta leczyć MTX, jakie badania diagnostyczne wykonywać podczas stosowania leku. MTX jest jednym z podstawowych leków immunosupresyjnych stosowanych w dermatologii, dostępność wielu postaci leku oraz w miarę przystępna cena przyczynia się do szerokiego stosowania tego leku.

Czytaj więcej

Etiopatogeneza, obraz kliniczny oraz możliwości terapeutyczne łuszczycy owłosionej skóry głowy i łojotokowego zapalenia skóry głowy

Łuszczyca to przewlekła, nawrotowa choroba skóry o charakterze zapalno-proliferacyjnym cechująca się występowaniem typowych grudek i blaszek pokrytych dużą liczbą srebrzystobiałej łuski. Owłosiona skóra głowy stanowi jedno z najpowszechniejszych lokalizacji wykwitów chorobowych i w tej okolicy pojawia się jako pierwsza. Zgodnie z rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego (PTD), terapia owłosionej skóry głowy to przede wszystkim leczenie miejscowe. Leczenie rekomendowane to połączenie kalcypotriolu z dipropionianem betametazonu w podłożu żelowym czy pianie lub glikokortykosteroidy miejscowe o średniej i dużej sile działania (w monoterapii lub w połączeniu z lekami keratolitycznymi) w postaci roztworów, szamponów oraz pianek. Leczeniem alternatywnym mogą być dziegcie w postaci szamponów i roztworów, spirytus cygnolinowy czy tazaroten w żelu. Łojotokowe zapalenie skóry głowy (ŁZS) jest przewlekłą, nawrotową chorobą, występuje u niemowląt, dorosłych i osób w podeszłym wieku. Są to wykwity złuszczające się na podłożu rumieniowym w okolicach skóry obfitującej w gruczoły łojowe (twarz, skóra owłosiona głowy, plecy). Diagnozę ustala się na podstawie charakterystycznej morfologii klinicznej. Przyczyny ŁZS pozostają niewyjaśnione, ale istnieje kilka wzajemnie niewykluczających się hipotez: nadmierna aktywność gruczołów łojowych, czynniki zakaźne i immunologiczne, związek z łuszczycą czy inne czynniki, jak układ nerwowy, pora roku czy dieta. Terapia tej dermatozy to leczenie miejscowe za pomocą szamponów zawierających cyklopiroksolaminę, ketokonazol lub pirytonian cynku, które prowadzi do redukcji złuszczania i stanu zapalnego (są to środki o działaniu keratolitycznym, cytostatycznym i przeciwgrzybiczym).

Czytaj więcej

Odrębności kliniczno-terapeutyczne łuszczycy wieku dziecięcego

Łuszczyca jest częstą przewlekłą zapalną chorobą skóry o podłożu autoimmunologicznym oraz immunometabolicznym, rozpoczynającą się w dzieciństwie u prawie 30% chorych. Szacuje się, że zapadalność na łuszczycę u dzieci wynosi ok. 2%. Pomimo licznych podobieństw oraz występowania tych samych odmian klinicznych choroby jak w łuszczycy wieku dorosłego, zmiany skórne u dzieci często mają odmienną morfologię i lokalizację, co może sprawiać trudności diagnostyczne. Ważnym aspektem łuszczycy wieku dziecięcego jest jej negatywny wpływ na zdrowie psychiczne dziecka oraz jego rodziców, a także zwiększone ryzyko współistnienia innych chorób, takich jak otyłość, cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, dyslipidemia czy łuszczycowe zapalenie stawów. U większości dzieci przebieg choroby jest łagodny, a leczenie miejscowe pozwala uzyskać zadowalający efekt terapeutyczny. W przypadku łuszczycy umiarkowanej stosuje się fototerapię, a leczenie systemowe jest zarezerwowane dla ciężkich postaci łuszczycy. Ze względu na brak kontrolowanych badań klinicznych w tej grupie wiekowej leczenie ogólne łuszczycy u dzieci pozostaje wyzwaniem terapeutycznym. Celem niniejszego artykułu jest omówienie odrębności obrazu klinicznego u dzieci, diagnostyki i leczenia oraz wpływu choroby na jakość życia pacjentów i ryzyko rozwoju chorób kardiometabolicznych.

Czytaj więcej

Praktyka wykonywania testów płatkowych w świetle aktualnych wytycznych

Testy płatkowe są złotym standardem w diagnostyce wyprysku, dlatego należy je wykonać u każdego pacjenta z przewlekłym lub nawracającym wypryskiem, niezależnie od wieku oraz domniemanej etiologii wyprysku (diagnostyka różnicowa). Eksperci Europejskiego Towarzystwa Wyprysku Kontaktowego (European Society of Contact Dermatitis – ESCD) w 2015 r. opublikowali nowe wytyczne dobrej praktyki klinicznej testów płatkowych, a w 2019 r. rekomendacje odnośnie do składu Europejskiej Serii Podstawowej, stanowiącej bazę dla serii narodowych na naszym kontynencie. Zalecenia te zostały uwzględnione w aktualnie przygotowywanych standardach Polskiego Towarzystwa Alergologicznego (PTA), stosownie do nich zmienił się także skład Polskiej Serii Podstawowej. Niniejszy artykuł omawia aktualne wytyczne europejskie oraz polskie i jest zgodny ze wspomnianymi standardami PTA.

Czytaj więcej

Immunoglobuliny w terapii ziarniniakowatości z zapaleniem naczyń

Ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń (granulomatosis with polyangiitis – GPA) jest rzadką chorobą o nieznanej etiologii, cechującą się martwiczym zapaleniem naczyń oraz tworzeniem ziarniniaków. Choroba może występować w wielu lokalizacjach narządowych, najczęściej zajmując górne i dolne drogi oddechowe oraz nerki. U większości pacjentów stwierdza się autoprzeciwciała przeciwko cytoplazmie neutrofilów (antineutrophil cytoplasmic antibodies – ANCA), którym przypisuje się rolę patogenetyczną. Standardem w leczeniu postaci uogólnionych choroby jest cyklofosfamid w połączeniu ze sterydoterapią. W artykule przedstawiony zostanie przypadek 49-letniej pacjentki z rozpoznaniem GPA z zajęciem górnych dróg oddechowych pod postacią owrzodzeń jamy ustnej, perforacji przegrody nosa i typowymi zmianami histopatologicznymi w materiale biopsyjnym. Leczenie chorej obejmowało terapię systemową azatiopryną, cyklofosfamidem, cyklosporyną A, mykofenalem mofetylu, prednizonem oraz adalimumabem i infliksymabem z niezadowalającym efektem klinicznym. Ze względu na postępujące pogorszenie stanu chorej, progresję zmian z zakresie górnych dróg oddechowych, epizody zachłystywania treścią pokarmową, hipogammaglobulinemię oraz nawroty ciężkich zakażeń dróg oddechowych wymagających leczenia antybiotykami i stanowiących dla pacjentki leczonej immunosupresyjnie zagrożenie posocznicą, podjęto decyzję o leczeniu immunoglobulinami. Po zastosowanym leczeniu obserwowano znaczną poprawę miejscową w zakresie błon śluzowych jamy ustnej i istotną redukcję dolegliwości bólowych.

Czytaj więcej

Trudno gojące się rany i oparzenia – regeneracja komórek i procesy naprawcze

Rany przewlekłe to interdyscyplinarny problem medyczny. Częstość ich występowania stale wzrasta ze względu na starzenie się społeczeństwa. Rana przewlekła to rana, która nie goi się w odpowiednim czasie. Najczęściej występującymi ranami przewlekłymi są owrzodzenia oraz stopa cukrzycowa. Rany takie ze względu na złożoną patogenezę wymagają wielokierunkowego podejścia. Oparzenie to uszkodzenie skóry wywołane najczęściej działaniem wysokiej temperatury. Rokowanie w leczeniu oparzenia jest bezpośrednio związane z rozległością oraz głębokością oparzenia i na tej podstawie podejmuje się decyzję o leczeniu ambulatoryjnym lub w warunkach szpitalnych. Pierwsza pomoc powinna być udzielona bezzwłocznie, z zachowaniem podstawowych zasad. Bardzo istotne jest jak najszybsze chłodzenie miejsca oparzenia, co zapobiega rozwojowi głębszych uszkodzeń skóry. Częstym powikłaniem po wygojeniu ran oparzeniowych są blizny przerosłe i przykurcze stawów pojawiające się najczęściej przy oparzeniach obejmujących całą grubość skóry.

Czytaj więcej

Metotreksat w łuszczycy

Łuszczyca jest przewlekłą nawrotową zapalną chorobą skóry dotykającą 2–4% populacji. Przebieg choroby może być łagodny, umiarkowany lub ciężki, wymagający włączenia intensywnych terapii ogólnych. Metotreksat (MTX) jest lekiem znanym w lecznictwie dermatologicznym od lat 50. XX w., zalecanym w leczeniu umiarkowanych i ciężkich postaci łuszczycy pospolitej oraz łuszczycowego zapalenia stawów. Leczenie MTX, mimo wielu lat stosowania, nadal budzi wiele pytań i kontrowersji, szczególnie dotyczących schematów dawkowania oraz możliwej toksyczności i działań niepożądanych. W terapii stosuje się różne drogi podania leku, z czego najczęściej zastosowanie ma droga doustna (tabletki i syrop) oraz podskórna (iniekcje). Pacjentowi należy wytłumaczyć zasady stosowanego leczenia oraz umożliwić regularne wizyty kontrolne, wraz z monitorowaniem badań laboratoryjnych.

Czytaj więcej

Grzybice jako problem interdyscyplinarny

Zakażenia grzybicze błon śluzowych, skóry i jej przydatków są jedną z częstszych chorób obserwowanych u pacjentów nie tylko w gabinetach dermatologicznych, ale również u lekarza rodzinnego, pediatry, ginekologa, urologa i dentysty. W artykule omówiono etiologię, objawy oraz leczenie takich chorób, jak grzybica skóry gładkiej, grzybica skóry owłosionej głowy, grzybica paznokci, drożdżyca błon śluzowych i kącików ust, drożdżyca narządów płciowych oraz łupież pstry.

Czytaj więcej

Odmienności dermatoz u młodzieży w wieku dojrzewania

Przebieg chorób skóry u młodzieży w wieku dojrzewania charakteryzuje się zarówno pewnymi podobieństwami, jak i różnicami w porównaniu do populacji pediatrycznej oraz osób dorosłych. Dotyczy to m.in. nasilenia objawów, lokalizacji i morfologii zmian oraz podejścia terapeutycznego. Ze względu na procesy hormonalne zachodzące w organizmie, typowe dla nastolatków dermatozy to trądzik zwyczajny, łojotokowe zapalenie skóry oraz nadmierna potliwość. Obraz kliniczny trądziku zwyczajnego różni się od postaci tej choroby występującej u dorosłych. Także łuszczyca cechuje się odmiennościami, przede wszystkim łagodniejszym nasileniem objawów oraz większym wpływem czynników środowiskowych. Atopowe zapalenie skóry coraz częściej dotyczy nastolatków, co powoduje konieczność przeprowadzenia większej liczby badań dotyczących tej grupy wiekowej. Należy pamiętać, że obraz własnego ciała odgrywa dużą rolę w życiu młodzieży, a ze względu na niedojrzałość emocjonalną pacjenci ci są bardziej podatni na stres. Niezwykle ważne w terapii przewlekłych i nawrotowych dermatoz jest zapewnienie pomocy psychologicznej, a także zwrócenie szczególnej uwagi na przestrzeganie zaleceń terapeutycznych.

Czytaj więcej