Dołącz do czytelników
Brak wyników

Wiadomości dermatologiczne

12 grudnia 2019

NR 5 (Grudzień 2019)

Łysienie androgenowe

104

Łysienie androgenowe (androgenetic alopcia – AGA) jest najczęstszym rodzajem wypadania włosów, dotyczącym zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Choroba może stanowić problem w generalnej populacji u 80% mężczyzn i 42% kobiet. Celem leczenia jest zahamowanie procesu wypadania włosów i stymulacja włosów terminalnych. Leczenie AGA jest uzależnione m.in. od stopnia zaawansowania procesu chorobowego. Głównymi preparatami leczniczymi stosowanymi w terapii AGA są finasteryd i minoksydyl.

Wstęp

Łysienie androgenowe (androgenetic alopcia – AGA) jest najczęstszym rodzajem wypadania włosów, dotyczącym zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Łysienie androgenowe u mężczyzn określa się skrótem MAGA (male androgenetic alopecia), zaś u kobiet – FAGA (female androgenetic alopecia). 

Epidemiologia

Pierwsze objawy tego typu łysienia mogą pojawić się już w okresie dorastania. Częstotliwość wzrasta wraz z wiekiem i dotyka do 80% mężczyzn i 42% kobiet rasy kaukaskiej. U osób pochodzenia azjatyckiego oraz Afroamerykanów częstotliwość AGA jest zdecydowanie niższa. Łysienie androgenowe obserwuje się u osób predysponowanych genetycznie, stąd też problem ten często występuje rodzinnie [1].

Etiologia

W patogenezie AGA główną rolę odgrywa dihydrotestosteron (DHT), metabolit testosteronu. W osoczu testosteron transportowany jest głównie w postaci związanej z beta-globuliną wiążącą hormony płciowe (sex hormone binding globulin – SHBG), w formie związanej z albuminami oraz w postaci niezwiązanej. Receptory dla androgenów zlokalizowane są m.in. w jądrach komórkowych mieszków włosowych. Badania wykazały, że najbardziej wrażliwe na działanie androgenów są mieszki włosowe okolicy czołowej. Enzymem odpowiedzialnym za konwersję testosteronu do DHT jest 5α-reduktaza. Znajduje się on w komórkach mieszka włosowego. Drugim istotnym enzymem jest aromataza cytochromu P-450, która odpowiada za konwersję testosteronu do estradiolu. Nieprawidłowa aktywność tego enzymu oraz zaburzenie proporcji estradiolu i testosteronu może prowadzić do AGA, mimo że poziom testosteronu jest w zakresie normy. Dihydrotestosteron natomiast jest odpowiedzialny za miniaturyzację mieszka włosowego, przez co włosy stają się krótsze, cieńsze i jaśniejsze. Wpływa również na skrócenie czasu trwania anagenu (faza wzrostu włosa) i wydłużenie telogenu (faza spoczynku włosa). Stąd też w trichogramie widoczne są głównie włosy telogenowe [1–2].

Obraz kliniczny

U mężczyzn obserwuje się tzw. cofnięcie linii włosów w okolicach skroniowych i na skórze czoła lub przerzedzenie włosów w okolicy szczytu głowy. Proces łysienia może również obejmować praktycznie całą powierzchnię skóry głowy.
U kobiet ten typ łysienia może przyjmować zróżnicowany obraz kliniczny. Najczęściej jednak obserwuje się przerzedzenie włosów w okolicy szczytowej.

Rozpoznanie

W celu potwierdzenia AGA zaleca się wykonanie badania histologicznego (punch biopsy) z dwóch okolic (z okolicy objętej łysieniem i z pogranicza prawidłowego owłosienia). W obrazie histologicznym obserwuje się miniaturyzację mieszka włosowego oraz występowanie nacieku limfohistiocytarnego połączonego niejednokrotnie z włóknieniem okołomieszkowym, co jest uznane za cechę niekorzystną rokowniczo. U kobiet bardzo istotne jest również oznaczenie stężenia poszczególnych hormonów płciowych. Ważne jest oczywiście dokładne przeprowadzenie badania podmiotowego z uwagi na wspomnianą wcześniej rolę czynników genetycznych w etiopatogenezie AGA [3]. 

Leczenie

Rozpoczynając leczenie, należy dokładnie wyjaśnić pacjentowi istotę choroby. Celem leczenia jest zahamowanie procesu wypadania włosów i stymulacja włosów terminalnych. Leczenie AGA jest uzależnione od stopnia zaawansowania procesu chorobowego. Ważne są oczywiście informacje uzyskane na podstawie wyników przeprowadzonych badań dodatkowych. 
Głównymi lekami stosowanymi w terapii łysienia androgenowego są finasteryd i minoksydyl. 
Finasteryd to związek chemiczny, który uniemożliwia konwersję testosteronu do DHT, poprzez hamowanie działania 5α-reduktazy. Co ważne, finasteryd nie blokuje wiązania testosteronu i DHT z receptorami androgenowymi. Preparat jest zarejestrowany w leczeniu AGA wyłącznie mężczyzn. Występuje w postaci tabletek. Zalecana dawka dzienna to 1 mg. Biodostępność finasterydu wynosi 60–80%. Maksymalne stężenie w osoczu osiąga po 1–...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę kwartalnika "Wiadomości dermatologiczne"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Zniżki w konferencjach organizowanych przez redakcję
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy