Świerzbiączka guzkowa to przewlekła choroba zapalna skóry, w której dominują silny, uporczywy świąd oraz zmiany skórne o charakterze guzków. Choroba znacząco obniża jakość życia, wpływając na sen, funkcjonowanie społeczne i pracę zawodową. Choroba najczęściej dotyczy osób w średnim wieku, częściej kobiet i może współwystępować z innymi schorzeniami. Leczenie jest trudne i wymaga indywidualnego podejścia, ponieważ standardowe terapie nie zawsze przynoszą satysfakcjonującą poprawę. W ostatnich latach pojawiły się nowe możliwości terapeutyczne, w tym leczenie biologiczne dupilumabem, które daje szansę na skuteczniejszą kontrolę objawów.
Dział: Praktyka kliniczna
Mikrobiota ludzka to wyspecjalizowana wspólnota mikroorganizmów, która stanowi fundament utrzymania homeostazy organizmu człowieka, także w kontekście zdrowia skóry. Niniejszy artykuł ma na celu podsumowanie najważniejszych informacji na temat mikrobiomu jelitowego i skórnego, ze szczególnym uwzględnieniem znaczenia tych dwóch ekosystemów w atopowym zapaleniu skóry (AZS). Analizy porównawcze mikrobiomu osób z AZS i osób zdrowych, choć często sprzeczne i trudne do interpretacji, rzucają nowe światło na patomechanizm tej dermatozy i mogą być punktem wyjścia do opracowania nowych protokołów terapeutycznych wspierających tradycyjne leczenie AZS. W artykule podkreślono znaczenie zaburzeń integralności bariery naskórkowo-skórnej oraz bariery jelitowej jako cech nierozerwalnie związanych ze zmianami w obrębie mikrobiomu skórnego i jelitowego, które wymagają jednoczesnego zaopiekowania. Przedstawiono wybrane metody interwencyjne ukierunkowane na przywrócenie równowagi mikrobiologicznej i funkcjonalności komórek barierowych. Z uwagi na złożoność omawianego zagadnienia należy podkreślić, że artykuł przedstawia jedynie esencję problematyki dysbiozy skórnej i jelitowej w przebiegu AZS.
Tralokinumab jest w pełni ludzkim przeciwciałem monoklonalnym klasy IgG4, swoiście wiążącym interleukinę 13 (IL-13), która odgrywa kluczową rolę w patogenezie atopowego zapalenia skóry poprzez modulację odpowiedzi typu 2, zaburzenie funkcji bariery naskórkowej oraz indukcję świądu. Selektywna neutralizacja IL-13 prowadzi do zahamowania kaskady zapalnej zależnej od cytokin Th2, co przekłada się na zmniejszenie nasilenia objawów klinicznych choroby. W randomizowanych, podwójnie zaślepionych badaniach klinicznych III fazy wykazano, że tralokinumab istotnie statystycznie zwiększa odsetek pacjentów osiągających odpowiedź terapeutyczną ocenianą według wskaźników IGA 0/1 oraz EASI-75 w porównaniu z placebo. Leczenie wiązało się również ze znamiennym zmniejszeniem nasilenia świądu (ocenianego w skali NRS) oraz poprawą jakości życia mierzoną kwestionariuszem DLQI. Dane z badań przedłużonych wskazują na utrzymanie odpowiedzi klinicznej w długoterminowej obserwacji, przy stabilnym i przewidywalnym profilu bezpieczeństwa. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane obejmowały reakcje w miejscu podania oraz zapalenie spojówek, przy ogólnie niskim odsetku zdarzeń prowadzących do przerwania terapii. Aktualne rekomendacje terapeutyczne uwzględniają tralokinumab jako jedną z opcji leczenia biologicznego u młodzieży powyżej 12 lat i u dorosłych pacjentów z atopowym zapaleniem skóry w postaci umiarkowanej do ciężkiej, kwalifikujących się do terapii ogólnoustrojowej, z uwzględnieniem fenotypu choroby, chorób współistniejących oraz indywidualnej odpowiedzi na wcześniejsze leczenie.
Takrolimus jest lekiem z grupy miejscowych inhibitorów kalcyneuryny, który zrewolucjonizował leczenie atopowego zapalenia skóry (AZS). Dzięki swoim właściwościom stał się bezpieczną alternatywą dla preparatów glikokortykosteroidowych, szczególnie w przypadku konieczności stosowania na wrażliwe okolice ciała (twarz, szyję, okolice intymne oraz w zgięciach łokci i kolan) i w przewlekłej terapii proaktywnej. Takrolimus jest zalecany w leczeniu umiarkowanych i ciężkich postaci AZS, gdy tradycyjne leczenie miejscowymi glikokortykosteroidami jest niewystarczające, źle tolerowane lub przeciwwskazane, oraz w terapii proaktywnej, przeciwdziałającej nawrotom zmian. Terapia proaktywna, polegająca na stosowaniu preparatu dwa razy w tygodniu na okolice, w których najczęściej dochodzi do nawrotów choroby, pozwala wydłużyć czas bez zmian zapalnych i zapobiega zaostrzeniom choroby. Artykuł ma na celu przedstawienie stosowania takrolimusu w AZS, z uwzględnieniem najnowszych badań nad mechanizmami działania leku.
Ochrona przeciwsłoneczna to podstawowy element profilaktyki fotostarzenia oraz wielu chorób dermatologicznych, w tym szczególnie nowotworów skóry oraz zaburzeń barwnikowych. Nowoczesne filtry przeciwsłoneczne powinny zapewniać ochronę nie tylko przed promieniowaniem ultrafioletowym (UV), ale także przed światłem widzialnym (VL) i promieniowaniem podczerwonym (IR), które również są związane z patogenezą wielu dermatoz. W artykule przedstawiono mechanizmy działania poszczególnych rodzajów promieniowania, ich wpływ na fizjologię skóry oraz rolę fotoprotekcji w profilaktyce nowotworów skóry i fotostarzenia. Wyjaśniono również zależności między ochroną przeciwsłoneczną a syntezą witaminy D oraz rozwiano popularne mity na temat stosowania filtrów przeciwsłonecznych. Szczególną uwagę zwrócono na rolę nowoczesnych składników aktywnych, takich jak Physavie®, Aqua-proVitaD3-R oraz innowacyjne kompleksy wieloskładnikowe typu MELAOX+H®, które rozszerzają działanie preparatów ponad tradycyjną ochronę SPF – obejmują również neutralizację stresu oksydacyjnego, modulację melanogenezy i wsparcie macierzy pozakomórkowej. Artykuł zawiera praktyczne wskazówki dotyczące wyboru odpowiedniego preparatu ochronnego oraz podkreśla znaczenie fotoprotekcji pełnospektralnej w codziennej praktyce dermatologicznej.
Skóra to zewnętrzna powłoka stale narażona na działanie czynników zewnętrznych, takich jak ucisk, tarcie czy drażnienie. Uszkodzenia te manifestują się rozwojem zmian zapalnych na skórze i niejednokrotnie wymagają zastosowania produktów o działaniu miejscowym. W ostatnim czasie na rynku farmaceutycznym pojawił się innowacyjny preparat pielęgnacyjny stworzony z myślą o wzmacnianiu bariery ochronnej skóry, szczególnie polecany do pielęgnacji skóry dojrzałej, suchej, wrażliwej i wymagającej. Środek ma lekką, transparentną formułę, co czyni go idealnym rozwiązaniem do codziennego stosowania na wrażliwe partie ciała. Produkt ten zawiera składniki pochodzenia naturalnego o potwierdzonej efektywności terapeutycznej w procesie gojenia ran. W niniejszym artykule opisano składniki pochodzenia roślinnego charakteryzujące się korzystnym wpływem w aspekcie gojenia uszkodzeń powstałych po miejscowym urazie.
Ektoina to substancja naturalna, wytwarzana przez mikroorganizmy ekstremofilne w celu ochrony komórek przed niekorzystnymi wpływami środowiska, coraz szerzej stosowana w medycynie, w tym w dermatologii. Stanowi ona korzystną alternatywę w leczeniu podstawowym oraz jako środek stosowany dodatkowo w celu zwiększenia skuteczności leczenia farmakologicznego zapalnych chorób skóry u niemowląt, dzieci i osób dorosłych. Jej atutem jest bardzo dobra tolerancja i bezpieczeństwo stosowania.
Artykuł ma na celu przedstawienie możliwego zastosowania ektoiny w profilaktyce i wsparciu leczenia dermatoz różnego pochodzenia.
Łuszczyca jest przewlekłą chorobą zapalną o charakterze ogólnoustrojowym, charakteryzującą się przyspieszoną proliferacją komórek naskórka, która prowadzi do powstania typowych wykwitów pokrytych srebrzystobiałą łuską. Zdecydowana większość zmian chorobowych (75%) jest klasyfikowana jako łagodna, obejmuje mniej niż 3–5% powierzchni ciała i zazwyczaj ustępuje pod wpływem zastosowanego leczenia miejscowego. Leczenie łuszczycy ma charakter złożony, a za główne założenia terapii uznaje się minimalizowanie objawów, ograniczenie stanu zapalnego i poprawę jakości życia pacjenta.
W niniejszym artykule omówiono wybrane aspekty terapii miejscowej, ze szczególnym uwzględnieniem preparatu złożonego zawierającego betametazon i kalcypotriol.
W artykule omówiono rolę mikrobiomu człowieka w kontekście jego wpływu na choroby dermatologiczne i ogólną kondycję skóry. Przedstawiono związek pomiędzy chorobami skóry a zaburzeniami w mikrobiomie skórnym, ze szczególnym uwzględnieniem trądziku pospolitego, AZS, łuszczycy, trądziku różowatego i ŁZS. Pamiętając o istnieniu osi jelito–skóra, także w kontekście interakcji pomiędzy mikroorganizmami tworzącymi dany mikrobiom, w pracy zebrano także najważniejsze informacje na temat dysbiozy jelitowej stwierdzanej w przebiegu licznych chorób dermatologicznych. Zwrócono również uwagę, jak proces starzenia wpływa na kondycję mikrobiomu skórnego. Przedstawiono potencjalne ścieżki terapeutyczne oparte na potencjale probiotycznym drobnoustrojów, związane z problemami dermatologicznymi. Z uwagi na złożoność omawianego zagadnienia należy podkreślić, że artykuł, przedstawiając najbardziej kluczowe i najlepiej udokumentowane obserwacje, ukazuje jedynie zarys problematyki mikrobiomu i idei probiozy w chorobach skóry.
Trądzik różowaty jest przewlekłą, zapalną chorobą skóry, dotykającą najczęściej kobiety w średnim wieku. Objawia się występowaniem nawracających zmian o charakterze rumienia, napadowego zaczerwienienia, teleangiektazji, grudek oraz krost. Obszary dotknięte chorobą to czoło, policzki, nos, podbródek – tzw. środkowa część twarzy. Unikanie czynników wyzwalających, fotoprotekcja oraz prawidłowa pielęgnacja skóry stanowią podstawę zaleceń.
U większości pacjentów jako leczenie pierwszego rzutu najczęściej są wybierane terapie miejscowe. Jednym ze stosowanych leków jest iwermektyna – działa przeciwzapalne i zwalcza roztocza z rodzaju Demodex. Preparat nakłada się na wszystkie obszary raz dziennie przez trzy–cztery miesiące. Po ustąpieniu objawów można kontynuować stosowanie leku w terapii proaktywnej, by zapobiec nawrotom i wydłużyć czas remisji. W przypadku cięższego przebiegu włącza się leczenie ogólne z wykorzystaniem antybiotyków i izotretynoiny.
Zmiany skórne w przebiegu trądziku różowatego mogą prowadzić do obniżenia jakości życia pacjentów, dlatego istotna jest edukacja chorego oraz skuteczne, zindywidualizowane leczenie.
Celem artykułu jest przypomnienie najważniejszych informacji dotyczących choroby oraz przedstawienie możliwości terapii miejscowej, ze szczególnym uwzględnieniem iwermektyny.
Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry (AKZS) to jedna z częściej obserwowanych dermatoz w codziennej praktyce lekarskiej. Według statystyk dotyczy ok. 20% populacji europejskiej. Głównymi czynnikami ryzyka wystąpienia AKZS są wywiad atopowy i suchość skóry. U 30% osób choroba przechodzi w postać przewlekłą. Złotym standardem w diagnostyce AKZS są testy płatkowe. Leczenie obejmuje stosowanie miejscowych leków o działaniu przeciwzapalnym, a w nasilonych postaciach choroby – o działaniu ogólnoustrojowym. Dobranie odpowiednich emolientów do mycia i nawilżania skóry istotnie wspomaga leczenie AKZS.
Ektoina, jako naturalny osmoprotektant bakterii ekstremofilnych, wspiera terapię dermatoz zapalnych poprzez stabilizację otoczki wodnej białek i błon komórkowych, zmniejszenie przeznaskórkowej utraty wody (TEWL) oraz łagodzenie odpowiedzi zapalnej. Klinicznie przekłada się to na złagodzenie suchości, świądu i rumienia oraz zwiększenie tolerancji skóry na czynniki drażniące. Najmocniejsze dane dotyczą jej stosowania w przypadku atopowego zapalenia skóry, gdzie odgrywa ona rolę zarówno w pielęgnacji bazowej, jak i w zaostrzeniach poprzez obniżenie TEWL i redukcję objawów. W przypadku wyprysku kontaktowego ogranicza wpływ surfaktantów, a w terapii retinoidami miejscowymi poprawia jej tolerancję. Ponadto w okresie okołozabiegowym (np. po laserze CO2) przyspiesza normalizację parametrów bariery naskórkowej. Liczne badania potwierdzają, że ektoina jest dobrym wyborem w przypadku uzupełnienia leczenia przeciwzapalnego.