Ektoina, jako naturalny osmoprotektant bakterii ekstremofilnych, wspiera terapię dermatoz zapalnych poprzez stabilizację otoczki wodnej białek i błon komórkowych, zmniejszenie przeznaskórkowej utraty wody (TEWL) oraz łagodzenie odpowiedzi zapalnej. Klinicznie przekłada się to na złagodzenie suchości, świądu i rumienia oraz zwiększenie tolerancji skóry na czynniki drażniące. Najmocniejsze dane dotyczą jej stosowania w przypadku atopowego zapalenia skóry, gdzie odgrywa ona rolę zarówno w pielęgnacji bazowej, jak i w zaostrzeniach poprzez obniżenie TEWL i redukcję objawów. W przypadku wyprysku kontaktowego ogranicza wpływ surfaktantów, a w terapii retinoidami miejscowymi poprawia jej tolerancję. Ponadto w okresie okołozabiegowym (np. po laserze CO2) przyspiesza normalizację parametrów bariery naskórkowej. Liczne badania potwierdzają, że ektoina jest dobrym wyborem w przypadku uzupełnienia leczenia przeciwzapalnego.
Autor: Natalia Machoń
Toczeń rumieniowaty jest przewlekłą chorobą autoimmunologiczną, w której zmiany skórne mogą występować zarówno jako objaw pierwszy, jak i jako objaw dominujący. W diagnostyce stosuje się kryteria EULAR oraz model SLERPI, aby ocenić prawdopodobieństwo SLE (ang. systemic lupus erythematosus – toczeń rumieniowaty układowy). Skórne postacie tocznia można podzielić na ostre, podostre i przewlekłe. Różnią się one obrazem klinicznym, ryzykiem powikłań oraz możliwością zajęcia narządów wewnętrznych. Występują również rzadkie odmiany, takie jak toczeń polekowy, toczeń odmrozinowy czy zespół Rowella. Chorobie często towarzyszą łysienie, owrzodzenia w jamie ustnej oraz inne dermatozy autoimmunologiczne. Istotne znaczenie mają czynniki ryzyka progresji do postaci układowej, takie jak młody wiek, płeć żeńska, ciemny fototyp skóry i wysokie miano przeciwciał przeciwjądrowych. Leczenie obejmuje fotoprotekcję, glikokortykosteroidy, leki przeciwmalaryczne oraz immunosupresyjne. Wczesne rozpoznanie i indywidualizacja leczenia pozwalają ograniczyć powikłania i poprawić jakość życia pacjentów.