Skuteczność i bezpieczeństwo takrolimusu w leczeniu atopowego zapalenia skóry

Wprowadzenie

Atopowe zapalenie skóry (AZS) to przewlekła zapalna choroba skóry. W obrazie klinicznym dominują zmiany rumieniowo-złuszczające z przeczosami i lichenifikacją. Głównym objawem subiektywnym jest nasilony świąd. Choroba charakteryzuje się okresami zaostrzeń i remisji oraz częstym początkiem we wczesnym dzieciństwie. 

AZS dotyczy ok. 13% dzieci i 7% dorosłych. U mniej więcej 45% pacjentów objawy rozwijają się do szóstego miesiąca życia, u 60% – do 12. miesiąca i u blisko 85% – do piątego roku życia. Remisję przed osiągnięciem dorosłości uzyskuje ok. 70% pacjentów, natomiast blisko 25% nadal będzie prezentowało objawy w wieku dorosłym [1]. 

W pierwszych latach życia częstość występowania jest taka sama u dziewcząt i u chłopców. Dopiero po szóstym roku życia obserwuje się większą zapadalność na AZS wśród dziewcząt [2].

Patomechanizm AZS jest złożony i wieloczynnikowy, obejmuje: 

• czynniki genetyczne, 
• defekt bariery naskórkowej, 
• dysregulację immunologiczną, 
• czynniki środowiskowe. 

Uszkodzona bariera naskórkowa prowadzi do zwiększonej utraty wody i suchości skóry oraz ułatwia przenikanie alergenów w głąb skóry. Ponadto sprzyja kolonizacji drobnoustrojów, m.in. Staphylococcus aureus i drożdżaków. Dominującym mechanizmem immunologicznym jest reakcja Th2-zależna, charakteryzująca się obecnością cytokin zapalnych, m.in. IL-4 i IL-13 [1–3].

U pacjentów z AZS obserwuje się zwiększoną częstość występowania chorób atopowych. AZS jest uważane za pierwszy z etapów marszu atopowego. Kolejnymi są: 

• alergia pokarmowa, 
• astma oskrzelowa, 
• alergiczny nieżyt nosa [4]. 

U mniej więcej 15% pacjentów z AZS współwystępuje alergia pokarmowa o zróżnicowanym profilu uczulenia w zależności od wieku. W głównej mierze alergenami są białka mleka krowiego, białka jaja kurzego, białka roślinne, tj. soja i zboża, białka ryb oraz orzechy arachidowe. Alergia pokarmowa zwykle manifestuje się nadwrażliwością IgE-zal...