Dostępne opcje terapeutyczne leczenia ogólnego trądziku różowatego

Temat numeru

Trądzik różowaty jest przewlekłą, nawrotową, zapalną chorobą skóry. Objawia się występowaniem zmian o charakterze rumienia, teleangiektazji, grudek i krost w centralnym obszarze twarzy. Najczęściej dotyka kobiety w średnim wieku. Najważniejszymi modulatorami choroby są czynniki środowiskowe. Obecność zmian skórnych w przebiegu trądziku różowatego w istotny sposób wpływa na jakość życia osób chorujących. Ważną kwestią jest indywidualne podejście do pacjenta, edukacja chorego i optymalizacja terapii. Podstawę zaleceń stanowi unikanie czynników wyzwalających, stosowanie fotoprotekcji oraz codzienna, prawidłowa pielęgnacja skóry. W zależności od stopnia nasilenia zmian skórnych można stosować leki miejscowe, ogólne lub terapie łączone. Terapia miejscowa jest wybierana jako leczenie pierwszego rzutu u większości pacjentów z łagodną postacią choroby. W przypadku cięższego przebiegu trądziku, z dużą ilością aktywnych zmian, włącza się leczenie ogólne (m.in. antybiotyki, retinoidy oraz leki zwężające naczynia). Doksycyklina jest lekiem najczęściej stosowanym w terapii systemowej trądziku grudkowo-krostkowego. Dawka przeciwzapalna (40 mg na dobę) cechuje się podobną skutecznością i mniejszą ilością działań niepożądanych w porównaniu ze standardową dawką przeciwbakteryjną (100–200 mg na dobę), wobec czego pozostaje terapią pierwszego wyboru. Izotretynoina jest skuteczną opcją w opornych przypadkach. Celem artykułu jest przedstawienie najważniejszych informacji na temat choroby oraz przegląd aktualnie dostępnych metod terapii systemowej, ze szczególnym uwzględnieniem doksycykliny.

Wstęp 

Trądzik różowaty (rosacea) jest przewlekłą, zapalną dermatozą skórną o nawrotowym przebiegu. Najczęściej chorują kobiety w średnim wieku. Typowa lokalizacja występowania zmian to środkowa część twarzy. Choroba charakteryzuje się występowaniem rumienia, grudek, krost i teleangiektazji. W zaawansowanych postaciach może dojść do przerostu tkanek (phyma). U części pacjentów mogą występować objawy oczne. Duży udział w przebiegu choroby mają czynniki środowiskowe. 
Schorzenie w znacznym stopniu wpływa na obniżenie jakości życia pacjentów [1]. Głównym celem leczenia jest opanowanie objawów i kontrola zaostrzeń. 

REKLAMA

Epidemiologia

Częstość zachorowania ocenia się na 2–10%, w niektórych populacjach – nawet do 22%. Choroba najczęściej dotyczy osób z fototypem I i II według skali Fitzpatricka – u tych pacjentów częstość jej występowania ocenia się na 10–15% [2]. 
Trądzik różowaty zazwyczaj pojawia się ok. 30. roku życia. Jego największe nasilenie następuje między 40. a 50. rokiem życia [3]. Zdecydowanie częściej chorują kobiety. Mężczyźni są bardziej predysponowani do odmiany przerostowej [4]. Nieliczne przypadki bywają obserwowane wśród populacji dziecięcej [5].

Patogeneza

Patogeneza trądziku różowatego jest wieloczynnikowa. Nadreaktywność naczyń i związane z nią zmiany rumieniowe są najprawdopodobniej spowodowane przez układ nerwowy pod wpływem czynników zewnętrznych. Częstsze występowanie choroby u osób z jasnym fototypem skóry sugeruje udział czynników genetycznych [6]. Na rozwój choroby wpływa także zaburzona wrodzona odpowiedź immunologiczna. 
Ważny w etiopatogenezie choroby jest udział mikroorganizmów bytujących na skórze. U pacjentów z trądzikiem różowatym roztocza nużeńca ludzkiego (Demodex folliculorum) występują w większej ilości niż u zdrowych dorosłych osób [7]. Demodex folliculorum może bezpośrednio indukować pobudzenie układu immunologicznego, mechanicznie blokować ujścia mieszków włosowych oraz stanowić wektor dla innych patogenów, a tym samym indukować stan zapalny [8].
Ważnymi mediatorami wpływającymi na przebieg choroby są czynniki środowiskowe. Można do nich zaliczyć: 

  • promieniowanie ultrafioletowe, 
  • stres, 
  • spożycie gorących i pikantnych potraw oraz napojów, 
  • picie alkoholu, 
  • palenie tytoniu, 
  • nieprawidłową pielęgnację skóry,
  • intensywny wysiłek fizyczny [9].

Stwierdza się współzależność występowania trądziku różowatego i niektórych chorób przewodu pokarmowego, m.in. nieswoistych zapaleń jelit, choroby trzewnej, zaburzeń flory jelitowej, otyłości, insulinooporności [10–13]. Zaobserwowano też częstsze występowanie zespołu przerostu flory bakteryjnej jelita cienkiego (ang. small intestinal bacteria...

Wybierz subskrypcję dla siebie i czytaj tak, jak lubisz!

CHCĘ KUPIĆ

Dołącz do grona specjalistów, którzy stale pogłębiają swoją wiedzę

Co trzy miesiące otrzymuj sprawdzone narzędzie i artykuły tworzone przez ekspertów-praktyków. Pogłębiaj wiedzę, pracuj sprawniej i bądź przygotowany na najbardziej skomplikowane przypadki.

4 numery w roku
250+ specjalistycznych artykułów
najnowsze metody leczenia
aktualna wiedza
Dołącz do grona specjalistów, którzy stale pogłębiają swoją wiedzę

Przypisy