Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest przewlekłą i nawrotową chorobą zapalną skóry o wieloczynnikowej patogenezie, występującą zarówno w populacji pediatrycznej, jak i u osób dorosłych. Choroba manifestuje się obecnością zmian wypryskowych, suchością skóry oraz nasilonym świądem, który w istotny sposób wpływa na jakość życia pacjentów, zaburza sen oraz codzienne funkcjonowanie.
W patogenezie AZS kluczowe znaczenie mają zaburzenia bariery naskórkowej oraz nadmierna aktywacja odpowiedzi immunologicznej typu 2, związana m.in. z działaniem interleukiny 13 (IL-13).
Postęp w poznaniu mechanizmów immunologicznych odpowiedzialnych za rozwój choroby przyczynił się do rozwoju terapii biologicznych umożliwiających skuteczniejsze i lepiej ukierunkowane leczenie pacjentów z umiarkowaną i ciężką postacią AZS. Jednym z nowoczesnych leków stosowanych u chorych od 12. roku życia jest tralokinumab – przeciwciało monoklonalne selektywnie hamujące aktywność IL-13. W Polsce terapia tym lekiem jest dostępna również w ramach programu lekowego B.124 dla pacjentów z ciężkim AZS, u których wcześniejsze leczenie immunosupresyjne było nieskuteczne, przeciwwskazane lub źle tolerowane.
Autor: Maria Rajczak
Tralokinumab jest w pełni ludzkim przeciwciałem monoklonalnym klasy IgG4, swoiście wiążącym interleukinę 13 (IL-13), która odgrywa kluczową rolę w patogenezie atopowego zapalenia skóry poprzez modulację odpowiedzi typu 2, zaburzenie funkcji bariery naskórkowej oraz indukcję świądu. Selektywna neutralizacja IL-13 prowadzi do zahamowania kaskady zapalnej zależnej od cytokin Th2, co przekłada się na zmniejszenie nasilenia objawów klinicznych choroby. W randomizowanych, podwójnie zaślepionych badaniach klinicznych III fazy wykazano, że tralokinumab istotnie statystycznie zwiększa odsetek pacjentów osiągających odpowiedź terapeutyczną ocenianą według wskaźników IGA 0/1 oraz EASI-75 w porównaniu z placebo. Leczenie wiązało się również ze znamiennym zmniejszeniem nasilenia świądu (ocenianego w skali NRS) oraz poprawą jakości życia mierzoną kwestionariuszem DLQI. Dane z badań przedłużonych wskazują na utrzymanie odpowiedzi klinicznej w długoterminowej obserwacji, przy stabilnym i przewidywalnym profilu bezpieczeństwa. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane obejmowały reakcje w miejscu podania oraz zapalenie spojówek, przy ogólnie niskim odsetku zdarzeń prowadzących do przerwania terapii. Aktualne rekomendacje terapeutyczne uwzględniają tralokinumab jako jedną z opcji leczenia biologicznego u młodzieży powyżej 12 lat i u dorosłych pacjentów z atopowym zapaleniem skóry w postaci umiarkowanej do ciężkiej, kwalifikujących się do terapii ogólnoustrojowej, z uwzględnieniem fenotypu choroby, chorób współistniejących oraz indywidualnej odpowiedzi na wcześniejsze leczenie.
Łysienie androgenowe typu męskiego (ang. androgenetic alopecia – AGA) jest najczęstszą formą utraty włosów u mężczyzn, charakteryzującą się postępującą miniaturyzacją mieszków włosowych pod wpływem androgenów, głównie dihydrotestosteronu (DHT). Częstość występowania wzrasta z wiekiem, a schorzenie może znacząco wpływać na stan psychiczny pacjentów, prowadzić do obniżenia samooceny i pogorszenia jakości życia. Etiopatogeneza AGA jest wieloczynnikowa, z istotnym udziałem czynników genetycznych oraz hormonalnych. Rozpoznanie opiera się przede wszystkim na ocenie klinicznej oraz badaniu trichoskopowym. Mimo ograniczonych możliwości terapeutycznych, takich jak finasteryd i minoksydyl, obserwuje się rozwój nowych, innowacyjnych metod leczenia, w tym terapii miejscowych, procedur regeneracyjnych i terapii celowanych.