Wyzwania leczenia atopowego zapalenia skóry u dzieci z uwzględnieniem leczenia dupilumabem

Praktyka kliniczna

Jedną z najczęstszych przewlekłych dermatoz zapalnych wieku dziecięcego jest atopowe zapalenie skóry (AZS). Charakteryzuje się ono złożoną etiopatogenezą, która obejmuje zaburzenia bariery naskórkowej, predyspozycje genetyczne, dysregulację odpowiedzi immunologicznej, nieprawidłowości mikrobiomu skóry oraz wpływ czynników środowiskowych. AZS jest szczególnym wyzwaniem klinicznym w przypadku dzieci, ponieważ wpływa również na sen, rozwój emocjonalny, funkcjonowanie w szkole, z rówieśnikami oraz jakość życia całej rodziny. 
Podstawowe leczenie skupia się na edukacji pacjenta i opiekunów, sumiennej, regularnej emolientoterapii, leczeniu miejscowym oraz unikaniu czynników zaostrzających. U części pacjentów konieczne jest włączenie leczenia ogólnego. 
Postęp w poznaniu immunopatogenezy AZS, w szczególności roli zapalenia typu 2, zależnego od interleukiny 4 i 13, umożliwił rozwój terapii celowanych. Jednym z najlepiej udokumentowanych leków biologicznych jest dupilumab, który jest przeciwciałem monoklonalnym blokującym podjednostkę α receptora dla IL-4 i hamuje sygnalizację zarówno IL-4, jak i IL-13. Wyniki badań klinicznych wskazują na jego skuteczność w redukcji nasilenia zmian skórnych, świądu i poprawie jakości życia pacjentów. 

Wstęp

Atopowe zapalenie skóry (AZS) to przewlekła, nawrotowa choroba zapalna skóry o początku zazwyczaj we wczesnym dzieciństwie. Szacuje się, że objawy AZS występują u coraz większej liczby osób, w tym u 20% pacjentów pediatrycznych, a u mniej więcej 10% osób utrzymują się również w wieku dorosłym lub nawracają po okresach remisji. Charakterystycznymi cechami tej choroby są: 

POLECAMY

  • świąd, 
  • suchość skóry, 
  • zmiany wypryskowe, 
  • zaburzenie funkcji bariery naskórkowej, 
  • typowa, choć zmienna zależnie od wieku pacjenta, lokalizacja zmian skórnych. 

U niemowląt i młodszych dzieci zmiany występują zwykle na twarzy, owłosionej skórze głowy, tułowiu i wyprostnych powierzchniach kończyn. U dzieci starszych lokalizują się w okolicy zgięć łokciowych i podkolanowych, szyi, powiek, nadgarstków, dłoni i stóp. 

Do charakterystycznych zmian na skórze należą: 

  • rumień, 
  • grudki, 
  • pęcherzyki, 
  • strupy, 
  • przeczosy, 
  • nadżerki, 
  • lichenifikacja, 
  • suchość skóry. 

U sporej części pacjentów można stwierdzić również nadkażenia bakteryjne, wirusowe lub grzybicze [1–4].

Rozpoznanie AZS opiera się najczęściej na obrazie klinicznym oraz klasycznych kryteriach Hanifina i Rajki. Ich najważniejsze elementy wraz z praktycznym znaczeniem w populacji pediatrycznej przedstawiono w tabeli 1.

Klasyczne kryteria Hanifina i Rajki wymagają obecności co najmniej trzech kryteriów większych i trzech kryteriów mniejszych [1].

AZS u dzieci nie powinno być traktowane wyłącznie jako choroba skóry. Należy brać pod uwagę szerszy kontekst tego schorzenia i jego wpływ na całe życie pacjenta oraz jego opiekunów. Przewlekły świąd, szczególnie nasilający się w nocy, prowadzi do zaburzeń snu, zmęczenia, pogorszenia koncentracji i spadku aktywności dziecka. U starszych dzieci widoczne zmiany skórne mogą być przyczyną obniżonej samooceny, unikania aktywności sportowych, a nawet ograniczenia kontaktów z rówieśnikami. Choroba ta wpływa również w dużym stopniu na rodziców i opiekunów, którzy – szczególnie w przypadku młodszych dzieci – poświęcają dużo czasu na pielęgnację ich skóry, kontrolę drapania, zmianę odzieży i pościeli oraz poszukiwanie czynników zaostrzających zmiany skórne. 

Biorąc pod uwagę te aspekty, współczesne leczenie AZS powinno wpływać zarówno na zmniejszenie nasilenia zmian skórnych, jak i na redukcję świądu,...

Wybierz subskrypcję dla siebie i czytaj tak, jak lubisz!

CHCĘ KUPIĆ

Dołącz do grona specjalistów, którzy stale pogłębiają swoją wiedzę

Co trzy miesiące otrzymuj sprawdzone narzędzie i artykuły tworzone przez ekspertów-praktyków. Pogłębiaj wiedzę, pracuj sprawniej i bądź przygotowany na najbardziej skomplikowane przypadki.

4 numery w roku
250+ specjalistycznych artykułów
najnowsze metody leczenia
aktualna wiedza
Dołącz do grona specjalistów, którzy stale pogłębiają swoją wiedzę

Przypisy