Trądzik pospolity (łac. acne vulgaris) jest przewlekłą dermatozą zapalną, dotyczącą jednostki łojowo-włosowej, charakteryzującą się nadmiernym wydzielaniem sebum, hiperkeratozą ujścia mieszków włosowych i kolonizacją przez patogenne szczepy
Cutibacterium acnes (dawniej Propionibacterium acnes) i reakcją zapalną.
POLECAMY
Trądzik pospolity jest jednym z najczęstszych schorzeń dermatologicznych. Dotyka przede wszystkim populację w okresie pokwitania i młodych dorosłych, choć jego występowanie obserwuje się również u niemowląt (trądzik niemowlęcy) i u osób w wieku dojrzałym w formie trądziku późnego (tzw. trądzik dorosłych, łac. acne tarda).
Trądzik cechuje się występowaniem wielopostaciowych wykwitów, które można podzielić na:
- niezapalne (zaskórniki zamknięte i otwarte oraz mikrozaskórniki) – wykwity te nie pozostawiają blizn,
- zapalne (grudki, krosty, guzki, torbiele) – wykwity te mogą pozostawiać blizny zanikowe lub przerostowe [1, 2].
Popularna wśród większości pacjentów skłonność do samodzielnego usuwania lub opróżniania wykwitów trądzikowych na skórze powoduje powstawanie nadżerek, a następnie blizn i przebarwień. Ten typ trądziku, zwany acne excoriée (tzw. trądzik z wydrapania), zdecydowanie częściej występuje u młodych kobiet. Rozdrapywanie wykwitów trądzikowych to samouszkodzenie będące objawem napięcia emocjonalnego – manipulacja w obrębie skóry przynosi chwilową ulgę. W przypadku tej postaci trądziku wsparcie psychologiczne, a czasami nawet konsultacja u psychiatry są równie ważne, jak właściwie dobrane leczenie i pielęgnacja skóry [3].
Wykwity trądzikowe pojawiają się w okolicach skóry bogatych w gruczoły łojowe, takich jak twarz, plecy i klatka piersiowa. Typowe dla trądziku pospolitego jest występowanie mikrozaskórników (niewidocznych jeszcze gołym okiem zaskórników, stwierdzanych w badaniu histopatologicznym) i zaskórników, co odróżnia trądzik pospolity od np. trądziku polekowego [1, 2].
Zmianom na skórze obserwowanym u pacjenta z trądzikiem może towarzyszyć nieprzyjemna tkliwość, dyskomfort, nawet ból, a w rzadkich przypadkach – świąd skóry (tzw. acne urticata), natomiast nie powodują one objawów ogólnych – wyjątkiem jest najcięższa postać trądziku ropowiczego (tzw. acne phlegmonosa) [1, 2].
Patogeneza trądziku
Trądzik jest dermatozą, na którą składa się bardzo wiele czynników. Wśród nich należy wymienić:
- nadmierne wydzielanie sebum pod wpływem hormonów androgenowych (testosteronu, 5-α-dihydrotestosteronu [DHT], DHEA-S [siarczanu dehydroepiandrostendionu], androstendionu, a u kobiet dodatkowo progesteronu) i hormonów stresowych (adrenokortykotropiny [ACTH] i kortyzolu) lub prolaktyny,
- zaburzenia keratynizacji prowadzące do zatykania ujść mieszków włosowych przez zalegające masy łojowe i zrogowaciałe komórki naskórka (korneocyty),
- kolonizację ujścia mieszka włosowego przez patogenne szczepy C. acnes,
- stan zapalny – uwolnienie prozapalnych cytokin i kwasów tłusz...
Dołącz do grona specjalistów, którzy stale pogłębiają swoją wiedzę
Co trzy miesiące otrzymuj sprawdzone narzędzie i artykuły tworzone przez ekspertów-praktyków. Pogłębiaj wiedzę, pracuj sprawniej i bądź przygotowany na najbardziej skomplikowane przypadki.
