Zakażenia wtórne wcześniej istniejących dermatoz, np. atopowego zapalenia skóry (AZS) lub kontaktowego zapalenia skóry, są częstym problemem w praktyce dermatologicznej [1]. Objaw ten jest określany mianem zliszajcowacenia (łac. impetiginisatio). Częstymi patogenami powodującymi zakażenia skóry są gronkowce, np. Staphylococcus aureus, oraz paciorkowce, np. Streptococcus pyogenes, jednak etiologia tych nadkażeń może obejmować też inne drobnoustroje. Bakterie te działają dodatkowo jako superantygeny, które nasilają stan zapalny w przebiegu wyprysku, co tłumaczy zasadność leczenia przeciwbakteryjnego w połączeniu z miejscowym glikokortykosteroidem. W codziennej praktyce dermatologicznej najczęściej stosuje się antybiotykoterapię empiryczną, a prawidłowy dobór odpowiedniej substancji leczniczej jest związany z dalszym sukcesem prowadzonej terapii. W przypadku preparatów łączonych najczęściej zastosowanie mają preparaty z gentamycyną lub z kwasem fusydowym w połączeniu z betametazonem. Oba preparaty łączą silnie działający przeciwzapalnie glikokortykosteroid ze środkiem przeciwbakteryjnym, jednak wykazują różnice pod względem spektrum działania przeciwdrobnoustrojowego, potencjału uczulającego oraz profilu oporności [2–4].
Autor: Małgorzata Mazur
Takrolimus jest lekiem z grupy miejscowych inhibitorów kalcyneuryny, który zrewolucjonizował leczenie atopowego zapalenia skóry (AZS). Dzięki swoim właściwościom stał się bezpieczną alternatywą dla preparatów glikokortykosteroidowych, szczególnie w przypadku konieczności stosowania na wrażliwe okolice ciała (twarz, szyję, okolice intymne oraz w zgięciach łokci i kolan) i w przewlekłej terapii proaktywnej. Takrolimus jest zalecany w leczeniu umiarkowanych i ciężkich postaci AZS, gdy tradycyjne leczenie miejscowymi glikokortykosteroidami jest niewystarczające, źle tolerowane lub przeciwwskazane, oraz w terapii proaktywnej, przeciwdziałającej nawrotom zmian. Terapia proaktywna, polegająca na stosowaniu preparatu dwa razy w tygodniu na okolice, w których najczęściej dochodzi do nawrotów choroby, pozwala wydłużyć czas bez zmian zapalnych i zapobiega zaostrzeniom choroby. Artykuł ma na celu przedstawienie stosowania takrolimusu w AZS, z uwzględnieniem najnowszych badań nad mechanizmami działania leku.
Ektoina to substancja naturalna, wytwarzana przez mikroorganizmy ekstremofilne w celu ochrony komórek przed niekorzystnymi wpływami środowiska, coraz szerzej stosowana w medycynie, w tym w dermatologii. Stanowi ona korzystną alternatywę w leczeniu podstawowym oraz jako środek stosowany dodatkowo w celu zwiększenia skuteczności leczenia farmakologicznego zapalnych chorób skóry u niemowląt, dzieci i osób dorosłych. Jej atutem jest bardzo dobra tolerancja i bezpieczeństwo stosowania.
Artykuł ma na celu przedstawienie możliwego zastosowania ektoiny w profilaktyce i wsparciu leczenia dermatoz różnego pochodzenia.
Skóra jest największym narządem ciała, stanowiącym barierę ochronną przed czynnikami zewnętrznymi, m.in. bakteriami, substancjami chemicznymi, czynnikami fizycznymi, a także przed nadmierną utratą wody, przyczyniającą się do nasilenia jej suchości. Uszkodzenie lub osłabienie bariery skórnej może prowadzić do rozwoju różnego rodzaju zmian skórnych, których częstym objawem jest stan zapalny, objawiający się szerokim pojęciem podrażnienia skóry. Problem ten może wystąpić w każdej grupie wiekowej, natomiast na szczególną uwagę zasługują najmłodsze dzieci, w których przypadku znajomość zasad pielęgnacji, działań profilaktycznych i leczniczych oraz bezpieczeństwo stosowania dostępnych preparatów ma duże znaczenie. Praca ma na celu przedstawienie wybranych substancji wspomagających regenerację skóry, wykorzystywanych w leczeniu i pielęgnacji skóry podrażnionej.
Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest zapalną chorobą skóry o bardzo zróżnicowanym przebiegu. Z uwagi na przewlekły charakter wymaga ona odpowiedniego postępowania leczniczego i profilaktycznego, opartego na bezpiecznej terapii długoterminowej połączonej z odpowiednią edukacją pacjentów i ich rodzin. Niniejszy artykuł ma na celu przedstawienie zasad postępowania profilaktycznego i leczniczego w prowadzeniu chorych na AZS, z uwzględnieniem najmłodszych pacjentów. Biorąc pod uwagę, że AZS jest chorobą przewlekłą, wymagającą leczenia przez wiele lat, a nawet dziesięcioleci, leczenie takie musi być bezpieczne i dobrze tolerowane.
Włosy stanowią naturalną ozdobę każdego człowieka, ale jednocześnie spełniają różnorodne funkcje, które zależą bezpośrednio od okolic ciała, w których występują, m.in. pełnią funkcję ochronną przed promieniowaniem UV, izolacyjną przed zimnem i ciepłem, natomiast na skórze owłosionej głowy ich funkcja wiąże się bezpośrednio z estetyką. Dlatego też choroby włosów i skóry owłosionej głowy nierzadko stanowią duży problem terapeutyczny dla lekarza i psychologiczny dla leczonego pacjenta. Dodatkowo włosy są źródłem informacji o stanie zdrowia człowieka oraz o kondycji organizmu, np. w stanach niedożywienia włosy stają się łamliwe, tracą połysk, wypadają w nadmiernej ilości, doprowadzając nawet do objawów wyłysienia. Łysienie to stan braku włosów uwarunkowany przejściowym lub trwałym ich wypadaniem z głowy i/lub innych okolic owłosionych. Obraz kliniczny łysienia może być różnorodny: łysienie ogniskowe, rozlane lub całkowite, przemijające lub trwałe. Niniejszy artykuł ma na celu przedstawienie możliwości terapii często obserwowanego łysienia androgenowego.
Łysienie androgenowe (ang. androgenetic alopecia – AGA) stanowi najczęstszą przyczynę utraty włosów zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet. W chorobie dochodzi do miniaturyzacji mieszków włosowych w okolicach androgenozależnych u osób predysponowanych genetycznie. W leczeniu choroby zarejestrowano dwa leki: minoksydyl i finasteryd. W ostatnim czasie wzrasta zainteresowanie stosowaniem naturalnych substancji w zapobieganiu wypadaniu włosów o różnej etiologii, w tym AGA. Wiąże się to z tym, iż niektóre osoby mogą chcieć uniknąć opisywanych skutków ubocznych przyjmowanych leków, podczas gdy inne mogą po prostu preferować alternatywne i naturalne metody w terapii schorzeń dermatologicznych. Praca ma na celu przestawienie wybranych dostępnych substancji wspomagających terapię łysienia androgenowego.
Grzybica skóry i jej przydatków występuje w Polsce bardzo często i stanowi aktualnie problem epidemiologiczny, terapeutyczny i społeczny. Źródło zakażenia najczęściej jest egzogenne i jest nabywane w środowisku zewnętrznym drogą oddechową, pokarmową lub przez wniknięcie przez uszkodzoną skórę.
W artykule przedstawiono opis przypadku siedmioletniego dziecka z grzybicą skóry twarzy.
Grzybica paznokci jest najczęstszą chorobą paznokci, która stanowi co najmniej 50% wszystkich schorzeń płytek paznokciowych. Jest to infekcja paznokci wywołana przez grzyby (dermatofity, grzyby drożdżopodobne i pleśnie), objawiająca się zmianą zabarwienia płytki paznokciowej, jej pogrubieniem z hiperkeratozą podpłytkową oraz onycholizą. Laboratoryjne potwierdzenie rozpoznania klinicznego grzybicy paznokci jest zalecane przed rozpoczęciem leczenia. W terapii mają zastosowanie metody miejscowe, ogólne, zabiegowe oraz łączenie tych metod [1].
Artykuł ma na celu przedstawienie wybranych chorób skóry, w których izotretynoina działa skutecznie i w sytuacjach wyższej konieczności może być lekiem zalecanym off-label, po wcześniejszym wytłumaczeniu pacjentowi potencjalnych korzyści jego zastosowania. Jednak w takich sytuacjach pojawiają się często pytania dotyczące dawek leku oraz czasu jego podawania. Artykuł ma przybliżyć dane, które są dostępne w przeglądzie literaturowym, aby wybrać jak najlepsze zasady stosowania preparatu.
Znajomość prawidłowych zasad leczenia trądziku jest niezwykle ważna zarówno dla lekarza prowadzącego terapię, jak i dla leczonego pacjenta. Celem terapii jest nie tylko złagodzenie choroby, ale także zmniejszenie jej negatywnego wpływu na rozwój emocjonalny pacjenta. Wiadome jest, iż choroba obniża poczucie własnej wartości chorującej osoby i wpływa przez to na wiele aspektów życia społecznego. Leczenie miejscowe trądziku jest postępowaniem wystarczającym w terapii choroby u ok. 60% pacjentów. Do wykorzystania mamy tu bardzo szerokie portfolio preparatów, które w zależności od sytuacji można stosować w monoterapii lub w leczeniu skojarzonym. W grupie najczęściej stosowanych leków są retinoidy, antybiotyki, nadtlenek benzoilu i kwas azelainowy. Artykuł przedstawia wykorzystanie retinoidu (tretynoiny) i antybiotyku (klindamycyny) w terapii miejscowej trądziku [1, 2].
Trądzik jest najczęstszą chorobą skóry. Istnieje wiele możliwości leczenia miejscowego i ogólnego tego schorzenia. Środki wykorzystywane w terapii zewnętrznej obejmują miejscowe retinoidy, kwas azelainowy, nadtlenek benzoilu, antybiotyki i kombinacje tych leków. W przypadku opornego lub cięższego trądziku można rozważyć przyjmowanie leków doustnych, w tym antybiotyków, izotretynoiny lub terapii hormonalnej. W niniejszym artykule omówiono możliwości terapii trądziku pospolitego z uwzględnieniem wskazań do wyboru stosowanego leczenia.