Takrolimus i jego zastosowanie w leczeniu atopowego zapalenia skóry

Praktyka kliniczna

Takrolimus jest lekiem z grupy miejscowych inhibitorów kalcyneuryny, który zrewolucjonizował leczenie atopowego zapalenia skóry (AZS). Dzięki swoim właściwościom stał się bezpieczną alternatywą dla preparatów glikokortykosteroidowych, szczególnie w przypadku konieczności stosowania na wrażliwe okolice ciała (twarz, szyję, okolice intymne oraz w zgięciach łokci i kolan) i w przewlekłej terapii proaktywnej. Takrolimus jest zalecany w leczeniu umiarkowanych i ciężkich postaci AZS, gdy tradycyjne leczenie miejscowymi glikokortykosteroidami jest niewystarczające, źle tolerowane lub przeciwwskazane, oraz w terapii proaktywnej, przeciwdziałającej nawrotom zmian. Terapia proaktywna, polegająca na stosowaniu preparatu dwa razy w tygodniu na okolice, w których najczęściej dochodzi do nawrotów choroby, pozwala wydłużyć czas bez zmian zapalnych i zapobiega zaostrzeniom choroby. Artykuł ma na celu przedstawienie stosowania takrolimusu w AZS, z uwzględnieniem najnowszych badań nad mechanizmami działania leku.

Skuteczność i bezpieczeństwo długoterminowej terapii takrolimusem u chorych z AZS

Atopowe zapalenie skóry (AZS) ma przewlekły przebieg, w którym okresy remisji przeplatają się z okresami zaostrzeń. Takrolimus wtapia się w ten przebieg schorzenia, a jego stosowanie w terapii proaktywnej wraz z emolientami ogranicza zaostrzenia choroby. 
Takrolimus jest organicznym związkiem chemicznym, wyizolowanym po raz pierwszy przez badaczy japońskich w 1984 r. z bakterii Streptomyces tsukubaensis. Wraz z cyklosporyną A i pimekrolimusem jest zaliczany do grupy inhibitorów kalcyneuryny (IK). 
Takrolimus jest zarejestrowany w leczeniu umiarkowanych i ciężkich postaci atopowego zapalenia skóry w przypadkach braku dostatecznej odpowiedzi lub braku tolerancji na leczenie konwencjonalne, takie jak miejscowe stosowanie kortykosteroidów. Preparaty go zawierające są przydatne również w terapii innych chorób skóry, m.in. łojotokowego zapalenia skóry, łuszczycy, bielactwa, skórnej postaci tocznia rumieniowatego, wyprysku kontaktowym, trądziku różowatym, twardzinie skórnej, zapaleniu skórno-mięśniowym i piodermii zgorzelinowej. 
Takrolimus występuje w dwóch stężeniach: 0,03% i 0,1% – maść 0,1% jest przeznaczona do stosowania u dorosłych i nastolatków w wieku powyżej 16 lat, podczas gdy stężenie 0,03% jest odpowiednie dla każdego pacjenta powyżej drugiego roku życia. Niższe stężenie leku można stosować przy skórze wrażliwej u dorosłych pacjentów. Preparat nakłada się cienką warstwą na osuszoną skórę. Należy unikać stosowania emolientów bezpośrednio przed aplikacją takrolimusu i po niej (odstęp ok. jednej–dwóch godzin), by nie osłabić jego działania. Poprawa stanu dermatologicznego następuje zazwyczaj po tygodniu terapii. Lek jest bezpieczny. Najczęstsze działania niepożądane to pieczenie i świąd w miejscu nałożenia, które zwykle ustępują po kilku dniach stosowania leku [1–4]. 
Badanie z 2009 r. autorstwa Furuego i Takeuchiego, będące klasyką w temacie takrolimusu, który zrewolucjonizował leczenie AZS, wykazało, że 0,1-proc. 
takrolimus jest równie skuteczny w leczeniu atopowego zapalenia skóry jak sterydy o średnim i wysokim stężeniu i nie powoduje zaniku skóry. Badania wskazują na znaczną redukcję nocnego świądu w ciągu dwóch tygodni leczenia i wspierają proaktywną, długoterminową te...

Wybierz subskrypcję dla siebie i czytaj tak, jak lubisz!

CHCĘ KUPIĆ

Dołącz do grona specjalistów, którzy stale pogłębiają swoją wiedzę

Co trzy miesiące otrzymuj sprawdzone narzędzie i artykuły tworzone przez ekspertów-praktyków. Pogłębiaj wiedzę, pracuj sprawniej i bądź przygotowany na najbardziej skomplikowane przypadki.

4 numery w roku
250+ specjalistycznych artykułów
najnowsze metody leczenia
aktualna wiedza
Dołącz do grona specjalistów, którzy stale pogłębiają swoją wiedzę

Przypisy