Preparaty złożone w terapii miejscowej dermatoz z nadkażeniem bakteryjnym

Praktyka kliniczna

Zakażenia wtórne wcześniej istniejących dermatoz, np. atopowego zapalenia skóry (AZS) lub kontaktowego zapalenia skóry, są częstym problemem w praktyce dermatologicznej [1]. Objaw ten jest określany mianem zliszajcowacenia (łac. impetiginisatio). Częstymi patogenami powodującymi zakażenia skóry są gronkowce, np. Staphylococcus aureus, oraz paciorkowce, np. Streptococcus pyogenes, jednak etiologia tych nadkażeń może obejmować też inne drobnoustroje. Bakterie te działają dodatkowo jako superantygeny, które nasilają stan zapalny w przebiegu wyprysku, co tłumaczy zasadność leczenia przeciwbakteryjnego w połączeniu z miejscowym glikokortykosteroidem. W codziennej praktyce dermatologicznej najczęściej stosuje się antybiotykoterapię empiryczną, a prawidłowy dobór odpowiedniej substancji leczniczej jest związany z dalszym sukcesem prowadzonej terapii. W przypadku preparatów łączonych najczęściej zastosowanie mają preparaty z gentamycyną lub z kwasem fusydowym w połączeniu z betametazonem. Oba preparaty łączą silnie działający przeciwzapalnie glikokortykosteroid ze środkiem przeciwbakteryjnym, jednak wykazują różnice pod względem spektrum działania przeciwdrobnoustrojowego, potencjału uczulającego oraz profilu oporności [2–4]. 

Kwas fusydowy

Kwas fusydowy w połączeniu z walerianianem betametazonu stanowi często stosowany środek miejscowy o działaniu przeciwbakteryjnym i przeciwzapalnym, zalecany w terapii wtórnie zakażonych dermatoz wypryskowych. Kwas fusydowy jest selektywnym antybiotykiem wytwarzanym przez szczep grzyba Fusidium coccineum, który wykazuje dużą aktywność wobec Staphylococcus aureus (w tym szczepów opornych na metycylinę) oraz innych bakterii Gram-dodatnich, działa m.in. na Corynebacterium minutissimum, Streptococcus spp., ale oporne na jego działanie są np. bakterie Pseudomonas aeruginosa. W dermatologii jest stosowany od kilkudziesięciu lat, przede wszystkim w leczeniu infekcji skóry wywołanych przez S. aureus. 
Jak wiadomo, skóra chorych na AZS jest częściej skolonizowana przez S. aureus niż skóra osób zdrowych (może to dotyczyć nawet do 90% przypadków), a gęstość kolonizacji jest istotnie większa w obrębie zmian skórnych niż na skórze zdrowej, co koreluje z nasileniem AZS oraz stężeniem przeciwciał IgE [5]. 

POLECAMY

Kilka randomizowanych, kontrolowanych badań wykazało, że kwas fusydowy w różnych postaciach do stosowania miejscowego jest skuteczny w leczeniu infekcji skóry, ponieważ ma wysoką aktywność bakteriobójczą wobec S. aureus, S. epidermidis, Streptococcus pyogenes, Propionibacterium acnes, Corynebacteria, Clostridia. Kwas fusydowy charakteryzuje się również dobrym przenikaniem tkankowym – ma zdolność penetracji nawet nieuszkodzonej skóry. Badania farmakokinetyczne i farmakodynamiczne wykazały, że po miejscowym zastosowaniu osiąga on wysokie stężenie przeciwbakteryjne w głębokich warstwach skóry, co ma znaczenie w terapii miejscowej [6]. Występuje on w postaci kremu wzbogaconego lipidami (tzw. kremu lipidowego), który – poza skutecznym działaniem przeciwbakteryjnym i przeciwzapalnym – wykazuje efekt emoliencyjny i nawilżający. Dlatego preparat ten jest szczególnie...

Wybierz subskrypcję dla siebie i czytaj tak, jak lubisz!

CHCĘ KUPIĆ

Dołącz do grona specjalistów, którzy stale pogłębiają swoją wiedzę

Co trzy miesiące otrzymuj sprawdzone narzędzie i artykuły tworzone przez ekspertów-praktyków. Pogłębiaj wiedzę, pracuj sprawniej i bądź przygotowany na najbardziej skomplikowane przypadki.

4 numery w roku
250+ specjalistycznych artykułów
najnowsze metody leczenia
aktualna wiedza
Dołącz do grona specjalistów, którzy stale pogłębiają swoją wiedzę

Przypisy