Znaczenie usieciowanego kwasu hialuronowego w leczeniu skóry suchej, atopowej oraz w zaburzeniach bariery naskórkowej

Dermatologia estetyczna

Suchość skóry (xerosis cutis) dotyczy ok. 29% dorosłej populacji i stanowi jeden z najczęstszych problemów w praktyce dermatologicznej. Jej przyczyną jest dysfunkcja bariery naskórkowej prowadząca do zwiększonej przeznaskórkowej utraty wody (TEWL) i obniżonego nawilżenia warstwy rogowej. Emolienty pozostają podstawą terapii, jednak w przypadkach niewystarczającej odpowiedzi na leczenie miejscowe warto rozważyć biostymulację dermalną. Śródskórne podanie usieciowanego kwasu hialuronowego moduluje ekspresję akwaporyny 3 (AQP3), pobudza syntezę kolagenu, wspiera proliferację keratynocytów i wykazuje działanie przeciwzapalne. Dostępne dane kliniczne potwierdzają skuteczność i bezpieczeństwo tej metody zarówno w kserozji związanej z wiekiem, jak i w atopowym zapaleniu skóry w fazie stabilnej.

Epidemiologia suchości skóry i AZS – skala problemu 

W codziennej praktyce dermatologicznej pacjenci z suchą skórą należą do najczęściej odwiedzających gabinet – i nie bez powodu. Suchość skóry (xerosis cutis) dotyczy ok. 29% dorosłej populacji ogólnej, a w grupie osób 
po 50. roku życia odsetek ten sięga 60% [1, 2]. Pacjenci opisują swoje dolegliwości jako uczucie ściągnięcia, dyskomfortu, przesuszenia; klinicznie skóra bywa matowa, pozbawiona blasku, z widocznym drobnopłatkowym złuszczaniem. 

REKLAMA

Najczęstszą jednostką chorobową, w której suchość jest jednym z głównych objawów, jest atopowe zapalenie skóry (AZS), dotykające do 20% dzieci i 10% dorosłych w krajach wysoko rozwiniętych [3]. Według badania ECAP w Polsce AZS rozpoznano u 3,91% badanych – częściej u kobiet, mieszkańców miast i osób o wyższym statusie socjoekonomicznym [4]. 

Przyczyny suchości są różnorodne – może być ona efektem braku lub niewłaściwie prowadzonej pielęgnacji, skutkiem ubocznym niektórych terapii, objawem chorób ogólnoustrojowych, a także coraz częściej nieodłącznym towarzyszem starzejącej się skóry [5]. Niezależnie od przyczyny wprawne oko dermatologa w połączeniu z dokładnym wywiadem pozwala ustalić rozpoznanie i wdrożyć odpowiednie postępowanie. 

Kiedy to możliwe, leczenie przyczynowe powinno być pierwszym krokiem – jednak nie zawsze jest ono osiągalne. W takich sytuacjach oprócz wprowadzenia odpowiednio dobranej pielęgnacji warto rozważyć śródskórne podanie kwasu hialuronowego jako narzędzia aktywnie wspierającego barierę naskórkową i nawilżenie skóry. 

Celem niniejszego artykułu jest omówienie roli usieciowanego kwasu hialuronowego podawanego śródskórnie jako metody wspierającej barierę naskórkową i nawilżenie skóry – ze szczególnym uwzględnieniem pacjentów z kserozą i atopowym zapaleniem skóry.  

Dysfunkcja bariery naskórkowej 

Wspólnym mianownikiem suchości skóry – niezależnie od jej przyczyny – jest dysfunkcja bariery naskórkowej prowadząca do zwiększonej przeznaskórkowej utraty wody (TEWL), obniżonego nawilżenia warstwy rogowej i wtórnej aktywacji kaskady zapalnej [6]. 

W praktyce klinicznej ocena stopnia nawodnienia skóry wciąż opiera się głównie na tym, co widać i co można wyczuć: skóra sucha jest matowa, szorstka, pozbawiona blasku, nierzadko z widocznym drobnopłatkowym złuszczaniem i zmniejszoną elastycznością przy palpacji. Ta ocena wzrokowa i dotykowa, choć subiektywna, jest wystarczająca do postawienia rozpoznania – jej ograniczenia ujawniają się dopiero przy próbie precyzyjnego monitorowania efektów terapii, gdzie niezbędne stają się metody aparaturowe, takie jak korneometria czy pomiar TEWL.  

Tradycy

...

Wybierz subskrypcję dla siebie i czytaj tak, jak lubisz!

CHCĘ KUPIĆ

Dołącz do grona specjalistów, którzy stale pogłębiają swoją wiedzę

Co trzy miesiące otrzymuj sprawdzone narzędzie i artykuły tworzone przez ekspertów-praktyków. Pogłębiaj wiedzę, pracuj sprawniej i bądź przygotowany na najbardziej skomplikowane przypadki.

4 numery w roku
250+ specjalistycznych artykułów
najnowsze metody leczenia
aktualna wiedza
Dołącz do grona specjalistów, którzy stale pogłębiają swoją wiedzę

Przypisy