Slide 1 jFlow Plus
  • Prof. dr hab. n. med. Magdalena Czarnecka-Operacz

    Prof. dr hab. n. med. Magdalena Czarnecka-Operacz

    Zastosowanie kliniczne preparatów zawierających siarę bydlęcą w dermatologii

  • Dr n. med. Adriana Rakowska

    Dr n. med. Adriana Rakowska

    Łysienie androgenowe - diagnostyka różnicowa i leczenie

  • dr n. med. Agata Bulińska

    dr n. med. Agata Bulińska

    Wprowadzenie do dermatoskopii

Dermatoskopia - cztery przykłady czerniaka

Dr n. med. Agata Bulińska
specjalista dermatolog-wenerolog, Gdańsk, Polska,
Senior Lecturer, School of Medicine, The University of Queensland, Brisbane, Australia

W niniejszym numerze „Wiadomości Dermatologicznych” zaprezentuję Państwu przykłady czterech różnych czerniaków. Wszystkie ogniska są barwnikowymi wykwitami skóry. Interpretacje obrazów dermatoskopowych tych wykwitów zostały przedstawione w tabelach.

Tak jak w przypadku opisu każdego wykwitu procedurę badawczą rozpoczynamy od przypomnienia reguły:

Wzorzec + Kolor + Wzór = Diagnoza.

Dermatoskopowe wzory specyficzne dla czerniaka są natomiast zebrane w tab. 1.

 

Tab. 1. Dermatoskopowe wzory specyficzne dla czerniaka

Przypadek 1

25-letnia kobieta obserwowała u siebie od trzech miesięcy nowy, powiększający się wykwit w okolicy prawego kolana. Zgłosiła się do lekarza, który zauważył niepokojące cechy kliniczne (nowe i powiększające się ognisko) oraz dermatoskopowe, nakazujące wykonanie biopsji diagnostycznej wycinającej.

Przypadek pierwszy jest czerniakiem złośliwym in situ (ryc. 1, 2).

Tab. 2. Przypadek 1

Ryc. 1. Przypadek 1. A: obraz dermatoskopowy. B i C: obrazy kliniczne. Diagnoza: czerniak złośliwy in situ

Ryc. 2. Przypadek 1. Obrazy histopatologiczne. A, B, C, D: barwienie hematoksylina- -eozyna. E: barwienie HMB 45. Diagnoza: Czerniak złośliwy in situ

Przypadek 2

Do poradni zgłosił się 59-letni pacjent, u którego wykwit występował „całe życie”. Od około 5 lat pacjent dostrzegał zmiany i stopniowe powiększanie się ogniska. W rodzinie mężczyzny wystąpił przypadek zgonu z powodu czerniaka złośliwego: siostra matki zmarła z powodu tego nowotworu w latach 70. XX w.

Rozpoznaniem dla przypadku drugiego jest czerniak złośliwy (mikroinwazyjny).

Na obrazie dermatoskopowym (ryc. 3, 4) widać, że w lewej górnej części wykwitu (niewielki obszar) znajdują się pozostałości znamienia wrodzonego w lokalizacji akralnej. Za wcześniejszą obecnością znamienia wrodzonego w tym wykwicie przemawiają widoczne na obwodzie (na zakończeniu zmiany, lewa górna część) linie równoległe w bruzdach. Wzorzec linii równoległych w bruzdach stanowi wzorzec łagodności zmiany, a ułożenie barwnika na grzebieniach jest wzorcem złośliwości. Równoległe linie na grzebieniach (szczytach linii papilarnych) powstają dlatego, że w dystalnych czerniakach złośliwych melanocyty rozprzestrzeniają się wzdłuż crista profunda intermedia [ryc. 5 oraz ryc. 6].

W miarę powiększania się czerniaka w lokalizacji akralnej (obwodowej) i przechodzenia nowotworu w postać inwazyjną oprócz wzorca linii równoległych na grzebieniach (charakterystycznego dla postaci in situ) zaczynają pojawiać się wszystkie pozostałe wzory złośliwości spotykane w innych lokalizacjach czerniaka na skórze.

Tab. 3. Przypadek 2

Ryc. 3. Przypadek 2. A: obraz kliniczny. B: obraz makroskopowy. C: obraz dermatoskopowy. Diagnoza: czerniak złośliwy mikroinwazyjny

Ryc. 4. Przypadek 2. Obrazy histopatologiczne. A, B: barwienie hematoksylina-eozyna. C, D, E: barwienie HMB 45. Diagnoza: czerniak złośliwy mikroinwazyjny

Ryc. 5. Różne ułożenie linii równoległych na skórze w lokalizacji akralnej. Linie równoległe w bruzdach (A), na grzebieniach (B) lub przecinające grzebienie i bruzdy (C)

Ryc. 6. Schematyczny diagram mikroanatomii wykwitów melanocytowych na skórze w lokalizacji akralnej. Na górze: wzorzec w bruzdach (ang. furrow pattern). Na dole: wzorzec na grzebieniach (ang. ridge pattern)

Przypadek 3

65-letni pacjent przyszedł do dermatologa z innym schorzeniem skóry. Lekarz, zanim przystąpił do badania, zauważył na skórze policzka objaw „brzydkiego kaczątka” o wymiarach 4 x 5 mm. W badaniu dermatoskopowym stwierdził obecność chaosu oraz szarych struktur. Za pomocą biopsji ścinającej na głębokość ok. 1 mm pobrał do badania histopatologicznego cały wykwit. Po otrzymaniu rozpoznania czerniaka o grubości 0,25 mm w skali Breslowa (Clark II) pacjenta poddano dalszemu leczeniu chirurgicznemu (poszerzenie wycięcia) (ryc. 7, 8, 9).

Tab. 4. Przypadek 3

Ryc. 7. Przypadek 3. A: obraz kliniczny. B: obraz makroskopowy. C: obraz dermatoskopowy, światło spolaryzowane. E: obraz dermatoskopowy światło niespolaryzowane. Diagnoza: czerniak złośliwy inwazyjny, 0,25 mm Breslow, Clark II

Ryc. 8. Przypadek 3. Obrazy histopatologiczne. Diagnoza: czerniak złośliwy inwazyjny, 0,25 mm Breslow, Clark II

Ryc. 9. Przypadek 3. Obrazy histopatologiczne. A, B: barwienie HMB 45. C, D: barwienie S 100. Diagnoza: czerniak złośliwy inwazyjny, 0,25 mm Breslow, Clark II

Przypadek 4

Pacjentka (lat 60) zgłosiła się do lekarza na kontrolne badanie skóry. Dermatolog stwierdził duże uszkodzenia posłoneczne skóry jak na polskie warunki. Przeprowadzając wywiad z pacjentką, zapytał, czy przebywała dłużej w miejscu o intensywnym nasłonecznieniu lub korzystała z solarium, i kobieta zaprzeczyła. W trakcie badania, już podczas klinicznej oceny skóry, na ramieniu zauważalne było ognisko, które nasi australijscy koledzy komentują żartobliwie jako pink and brown makes you frown, czyli „różowy i brązowy przyprawiają o ból głowy” (w wolnym tłumaczeniu). Badanie dermatoskopowe potwierdziło podejrzenie obecności czerniaka w wykwicie. Wynik badania histopatologicznego to czerniak złośliwy in situ (ryc. 10, 11).

Po otrzymaniu wyniku pacjentka (osoba z wyższym wykształceniem) w rozmowie z lekarzem przyznała się do korzystania z solarium przez co najmniej 8–10 ostatnich lat, średnio dwa razy w tygodniu, po 30 minut!

Tab. 5. Przypadek 4

Ryc. 10. Przypadek 4. A: obraz kliniczny. B: obraz makroskopowy. C: obraz dermatoskopowy, światło niespolaryzowane. E: obraz dermatoskopowy światło spolaryzowane. Diagnoza: czerniak złośliwy in situ

Ryc. 11. Przypadek 4. Obrazy histopatologiczne. A, B, C: barwienie hematoksylinaeozyna. Diagnoza: czerniak złośliwy in situ

Oprac. na podstawie Dermatoskopia. Algorytmiczna metoda oparta na analizie wzorca Harald Kittler i wsp. Via Medica 2012 oraz przypadków własnych.

Na koniec chciałabym ponownie serdecznie zaprosić Szanowne Koleżanki i Kolegów do skorzystania z bezpłatnego uczenia się dermatoskopii na Facebooku z profesorem Haraldem Kittlerem i innymi światowej klasy ekspertami.

Jest to grupa edukacyjna, nie telekonsultacyjne forum. Każdy z nas może publikować tam swoje przypadki (których wynik badania histopatologicznego jest nam znany) i mieć szansę podzielenia się nimi z lekarzami z różnych stron świata.

Osobom, które nie mają jeszcze konta na Facebooku, pragnę doradzić, że mogą utworzyć swoje facebookowe konto na rzadko używanym adresie mailowym i w ten sposób nie będą otrzymywać niechcianych wiadomości na adres używany częściej.

Również można zarejestrować się pod pseudonimem, jeśli nie chcemy ujawniać swojej tożsamości. Chociaż w regulaminie grupy jest wymóg bycia lekarzem, to profesor Kittler pozostawił to odpowiedzialności własnej osoby aplikującej do członkostwa w grupie FB „Dermatoscopy”.

Powtórzę techniczną podpowiedź dla początkujących facebookowiczów. Zakładamy konto na Facebooku, na swoim dowolnym adresie e-mailowym. Wpisujemy słowo DERMATOSCOPY i klikamy „prośbę” o dołączenie do grupy. W prawym górnym rogu znajduje się tekst regulaminu grupy, który warto przeczytać. W razie niejasności… proponuję skorzystać z pomocy własnych (lub innych zaprzyjaźnionych) dzieci!

Życzę Państwu wiele radości i pożytku z udziału w tym niezwykle ciekawym forum naukowym.
Agata Bulińska

 

» Konferencje

  • 12. Międzynarodowa Akademia Dermatologii i Alergologii

    12. Międzynarodowa Akademia Dermatologii i Alergologii

    Słupsk-Ustka 5-7.02.2016

    » zobacz więcej
  • Kosmetologia - nauka i przyszłość

    Kosmetologia - nauka i przyszłość

    Łódź, 12 marca 2016 r.

    » zobacz więcej
  • Cykl konferencji Akademia Czerniaka 2017

    Cykl konferencji Akademia Czerniaka 2017

    Rusza IV EDYCJA CYKLU KONFERENCJI NAUKOWYCH Akademia Czerniaka 2017

    Polskie Towarzystwo Chirurgii Onkologicznej i jego Sekcja Naukowa „Akademia Czerniaka” oraz Wydawnictwo Lekarskie PZWL zapraszają na IV edycję cyklu, poświęconego tematyce czerniaka. Konferencje są w tym roku również prowadzone w wyjątkowej, interaktywnej formule, która zyskała bardzo pozytywne opinie uczestników. Spotkania, którym przewodniczy Profesor Piotr Rutkowski, przeznaczone są dla wszystkich zainteresowanych lekarzy, a w szczególności chirurgów onkologicznych, onkologów klinicznych i chirurgów.

     

    Daty i miejsca konferencji:

    • Rzeszów – 11 marca 2017
    • Białystok – 1 kwietnia 2017
    • Bydgoszcz – 27 maja 2017


    PROGRAM TEGOROCZNYCH KONFERENCJI

    • Nowotwory skóry 2017 – perspektywy
    • Rola chirurgii w diagnostyce i leczeniu czerniaków o zaawansowaniu lokoregionalnym
    • Udział dermatologa w diagnostyce i terapii nowotworów skóry – profilaktyka i leczenie powikłań skórnych nowych terapii  
    • Leczenie przerzutów in-transit. Leczenie uzupełniające. Inne rzadkie nowotwory skóry
    • Postępy w leczeniu systemowym zaawansowanych czerniaków, powikłania terapii, znaczenie edukacji chorych. Inhibitory BRAF w leczeniu 1 linii czerniaka, rola przeciwciał anty-PD-1
    • Przypadki kliniczne. Przypadek kliniczny  z regionu. GŁOSOWANIE INTERAKTYWNE.
    • Debata: problemy terapii nowotworów skóry


    Nowością w IV edycji spotkań będą:

    1. DEBATA, podczas której będziemy odpowiadać na pytania zadane jeszcze przed konferencją za pośrednictwem strony www oraz analizować interesujące Państwa, zgłoszone wcześniej zagadnienia,

    2. przedstawienie PRZYPADKU KLINICZNEGO Z REGIONU - najlepsi specjaliści z poszczególnych ośrodków omówią wybrane przypadki chorobowe.

    » więcej informacji

» Współpraca

French Society of Dermatology

French Society of Dermatology
»

Clinical and Experimental Dermatology

Clinical and Experimental Dermatology
» zobacz więcej

Dermatologic Therapy

Dermatologic Therapy
» zobacz więcej